MBA چيست ؟
اين سوالي هست كه خيلي ها ميپرسن و حتي در هند عزيز دوستان هم از ما سوال ميكنن . بدون تعارف شناخت جامعه ايراني از دوره بسيار پايين هست و جالب اينه كه اين دوره دركشوري كه همه ماشالله مهندس و دكتر هستن ومنابع بسيار بالاست ولي بازده منفي هست مورد نياز به نظر ميرسه و اكثر فارغ التحصيلهاي داخلي در حال مهاجرت هستن كه خيلي بد به نظر ميرسه .
از لحاظ شخصي من علاقمند به مهندسي بودم ولي بعد از كار كردن خودبخود وارد زمينه مديريت شدم مخصوصا در زمينه مهندسي نرم افزار يا مديريت پروژه و شبكه ، ERP و كارهاي اينجوري كه انجام ميدادم مجبور شدم كتابهايي از پيتر دراكر و ساير نويسندگان مديريت بخونم . بعدها بيشتر با MBA آشنا شدم و امروز هم كه در حال مطالعه هستم
Master Business Administration
رشته اي است مديريتي در سطح مستر يا فوق ليسانس كه تلاش براي آماده سازي متخصصان رشته هاي مختلف جهت مهارتهاي مديريتي دارد . اين رشته جوان و ابداعي كالج مديريت دانشگاه هاروارد كه در حوالي دهه 60 متولد شده ، تركيبي از درسهاي مديريتي و سيستمي داره كه بيشتر با هدف عملياتي به قضيه نگاه ميكنه و برنامه بر اساس تمرين و مطالعه است . بدين معني كه در هر درسي نمونه هاي مطالعاتي يا Case study نقش اساسي در تدريس و امتحان دارند .
اين رشته به جرات سنگين ترين رشته مستر به حساب مياد و خوندن اين رشته به فارسي اصلا توصيه نميشه . كساني كه به اين رشته پا ميذارن ميبايست تجربه كاري داشته باشن و اكثر دانشگاههاي جهان 3 تا 5 سال سابقه كاري و مصاحبه براي اين رشته لازم دارند . (البته در هند شرايط ساده تره ولي توي درس خيلي سخت تره)
دلايل من براي سنگيني اينه
1. هر ترم هفت درس ارائه ميشه يعني جمعا 28 درس (بقيه رشته ها 4 يا 5 هستند و كلا 20 درس )
2. بسيار مبتني بر علوم جديد و تغييرات و علوم جديد بروز ميشود
3. بسيار متنوع (بر اساس سيلابس درسي اين رشته بسياري از رشته ها رو در خود دارد)
4.زبان تخصصي هر درسي تقريبا متفاوت با درسهاي ديگر هست
5. تعداد تخصصها بسيار زياد و متنوع
اصولا كسي كه به دنبال MBA هست بايد اهل مطالعه ، تحقيق و علاقمند چالش باشه . اين رشته صرفا يك تخصص يا رشته تحصيلي نيست و اساتيد بسيار سختگير و منظم هستن و معمولا دانشجويان اين رشته فرصت سر خواراندن ندارند (البته اگر بخوان درس بخونن نه مثل بعضي ايراني هاي عزيز ).
چالشهاي كسب و كار و فعاليتعاي تحقيقاتي و عملياتي كه بسيار نزديك به محيط كار هست و شرايط مديريت رو براي دانشجو بوجود مياره . فارغ التحصيل اين رشته بيشترين خاطرخواه رو توي جهان دارند و از لحاظ دستمزد هم بالاترين ها هستن. انتظار از يك فارغ التحصيل MBA مثل يك مهندس يا پزشك يا .... نيست بسيار بالاتر ه
چون وقتي از MBA صحبت ميشه يعني كسي كه در زمينه خودش مثلا مهندسي در سطح قابل قبولي از تخصص هست و در ضمن در زمينه هاي : مديريت مالي ، اقتصاد ، مديريت عمليات ، مديريت كيفيت ، مديريت منابع انساني ، حسابداري ، روانشناسي ، ارتباطات ، سرمايه گذاري ، بازار ، مهندسي و مديريت سيستمها ، فناوري اطلاعات و مديريت سيستمهاي اطلاعاتي ، تحقيق و آمار گيري، مهارتهاي ارتباطي زبان انگليسي ، مكاتبات و سخنراني و ارائه ، حل مساله و مديريت تصميم گيري ، طراحي سازماني و رفتار سازماني و..... توانايي كار دارد و از او انتظار ميرود كه تجربه و نظري داشته باشد . در اصل اينها درسها و مطالبي هست كه ارائه ميشه و بايد خواند.
به عنوان نمونه بايد هر روز روزنامه خواند و اساتيد از اخبار اقتصادي و كسب وكار ميپرسن . يادمه چند ماه پيش روزي كه اوباما به هند آمد و حداقل هشت ميليارد دلار سطح تراز تجاري هند و آمريكا رشد كرد ، روزنامه ها نوشتند بزرگان MBA جهان در هند و اشاره به يكي از گروه هاي همرام اوباما داشتند كه تركيبي از 400 فارغ التحصيل و مدير MBA معروف جهان داشت كه همراه اوباما بودند و نتايجش رو هم ديديم در اولين قدم هند با ايران سر پول نفت به مشكل خورد و در جايي اوباما گفت كه ما علاقمنديم كه حتي در زمينه اموزشي با هند همكاري بيشتري كنيم چون سيستم بسيار وسيعي در هند هست و ميتونه به ماهم كمك بكنه .
دوره ها و سيمنارهاي بسيار زيادي براي دانشجويان برگذار ميشه ، به طور ميانگين در كالج ما هر ماه يك ميهمان آمده و مثلا در زمينه فاركس و بازارهاي مالي بود ، يك روز در مورد وضعيت بازار محصولات IT و بخصوص نر م افزار بود كه ارائه دهنده سابقه كار در اراكل ، و آي بي ام رو داشت و در حال حاضر مسئول فروش خاورميانه شركت اينفوسيس بود . من كه لذت بردم (البته اينا بستگي به كالج هم داره و بعضي دوستان هم كه اصلا شركت نكردند)
بهر ترتيب بعد از سالها به اين نتيجه خواهيم رسيد كه مديريت در دوره جديد از همه تكنولوژي ها مهمتر هست و دليلش اينه كه منابع محدود و نيازها بالاست . مثلا اواخر قرن گذشته و اوايل اين قرن به راحتي جنگ انرژي رو ديديم و امروز جنگ آب هم داره اضافه ميشه . در اين زيمنه بحث بسيار هست و مشكل ايران اينه كه درزيمنه علوم انساني بخصوص مديريت بسيار ضعيف هست و مديران مياني و ارشد سيستمها بي سواد ، ناكارآمد و بطور اصولي آشنايي با مفاهيم مهم مديريت ندارند و مديريت پدرسالاري در ايران يا همان سيستم ديواني بسيار ريشه عميق تاريخي داره . بطور تاريخي جامعه ما كه ماهيتي كارگري و سنتي داره تمام پدران و مادران به دنبال زندگي "زندگي نكرده " خود هستن و تلاش ميكنند كه آرمانهاي خود رو در بچه ها متبلور كنند ، مثلا بچه موسيقي ميخواد يا روانشناسي دوست داره ولي چون تو ايران پول توش نيست بايد مهندس يا دكتر بشه چون باباش در ناخودآگاه ذهني بخاطر داره كه همواره پزشك و مهندس سيستم مرجع ذهني اون بودن و بسيار قابل احترام و اين تصور يك تصور معروف در جوامع روستايي به حساب مياد كه در ديدگاه هاي بازاريابي سطح كلان پزشك و مهندس رو مرجع و مد براي جوامع روستايي ميبيننن كه تاثير زيادي در نحوه مصرف كنندگي اين جوامع دارند. بخدا ما نياز به مدير داريم و علوم انساني .
اگر فقط دنبال مدرك هستين يا حوصله ندارين اصلا به طرف MBA نرين چرا كه در بهترين حالت بايد دردسر واحد پاس كردن سنگين و هزينه هاي آون رو بكشين .چرا كه هزينه تحصيل در MBA از بقيه رشته ها بالاتر هست . در منطقه هند و مالزي معروفترين و بهترين MBA رو دارند و قيمتشون در حدود 10000 هزار دلار يا بالاتر هست . و تعدا درسها هم بسيار بالاست پس چرا بي خود علاف بشين يه فوق علوم كامپيوتر كلا 7000 دلار هزينه ميبره و هر ترمي هم 4 تا درس خوبه ديگه .
بهر ترتيب هموطنان خودمون رو داريم ميبينيم كه بعضي هاشون همه چي ميدونن ولي سيلابس خودشون و تحصيل رو كلا قاب كردن همون طاقچه خونشون هست كفايت ميكنه . بخدا MBA اين نيست . البته صلاح مملكت خويش خسروان دانند ما هم نه پيغمبريم نه مصلح فقط يه دانشجوي كه يه كم .......
گرايشها و دروس در MBA
تعداد گرايشهاي براي اين رشته بسيار زياد هست ولي در خيلي جاها در 4 گرايش اصلي ارائه ميشه مثل هندوستان ، و اين چهار گرايش شامل :
1. سيستم يا فناوري اطلاعات System (Information Technology )
2.مديريت مالي Financial Management
3. مديريت منابع انساني Human Resource Management
4. مديريت بازاريابي Marketing Management
در سال اول دروس مشترك به حساب مياد و هر ترم 7 درس براي دانشجو هست كه سال اول كلا 14 درس به همراه پروژه تابستاني(يكماه Internship Project ) كه اجباري هست
سال دوم مبتني بر Specialization يا همون تخصص هست و دانشجو ميبايست در يك زمينه تخصص بگيره . در هند براي MBA هر دانشجو 2 تخصص ميتونه داشته باشه كه از چهار گزينه بالا هستن . در هر زمينه تخصص 5 درس ارائه ميشه و 2 در س هم در ترم 3 و4 براي كل دانشجوها اجباري هست
مثلا در ترم آينده با توجه به تخصصهاي ماركت و سيستم بنده بايد
3 درس سيستم
2 درس ماركت
2 درس كلي
رو بخونم وترم 4 برعكس ميشه (2 درس سيستم ، 3 درس ماركت ، 2 درس عمومي )
ترم اول :
First Semester Syllabus
1.Organization Behavior
رفتار سازماني 2.Accounting for Manager
حسابداري و مباني مديريت مالي
3. Business Perspective or Business Environment
فضاي كسب و كار و آشنايي با قوانين شركت و محيط كاري و مديريتي و اقتصاد كلان
4.Managerial Communication
ارتباطات و راوابط عمومي و مديريتي . نامه نگاري ، سخنراني ، گزارش و....
5.Managerial Economic or Microeconomics
اقتصاد خرد و بازار و تئوري هاي شركتها
6.Mathematic or Bu mastic (Mathematic and Statics)
رياضيات و آمار و احتمال (از ماتريس و مشتق گرفته تا آناليزهاي آماري حرفه اي )
7.Information Technology or MIS ( Management Information System)
فناوري اطلاعات ، از كامپيوتر تا سيستم اطلاعاتي ، سيستمهاي مديريت اطلاعات و سيستمهاي گسترده تا بانك اطلاعاتي و بخشي هم امنيت
اينا رو ما ترم اول خونديم ، خدايي سنگين بود و هر كدوم يه زبان تخصصي داشت و در ترم دوم كه غوغايي بود
خدايي شكر ميكردم به درساي ترم اول ، ترم دوم هر كتابي 350 صفحه و سنگين و همش هم مطلب امتحاني
Second Semester Syllabus :
1. Quantitative Methods & Operations Research
تحقيق در عمليات كه در ايران شايد 1 و 2 داشته باشه ولي اينجا همش يه درس سنگين و يكپارچه ارائه ميشه
2.Human Resource Management or HRM
مديريت منابع انساني و تئوريها
3. Financial Management
مديريت مالي و ساختار مديريت سرمايه ، تقسيم سود ، قيمت سهام ، مديريت صندوق ، مديريت سرمايه درگردش ، سيستم تصميهاي مالي و ارزش زماني پول و.....
4.Marketing Management
مديريت بازاريابي و آشناييي با تحقيق در بازار ، كالا و سيستمهاي توزيع و سيستم هاي بازاريابي تركيبي ورفتار مصرف كنندگي
، سيستمهاي جديد بازاريابي مثل اينترنت و مدلهاي شبكه اي ، بازاريابي روستايي
5.Legal Aspects of Business or Business Low
قوانين تجارت و كسب و كار در هند ، بامقدمه اي بر قانون اساسي هند شامل 9 مجموعه قانون مهم : فناوري اطلاعات ،قراداها ، شركتها ، خريد وفروش ، دسترسي به اطلاعات ، حقوق بشر و زنان ، امتياز و كپي رايتها و....
6.Production and Operations Management
مديريت عمليات و توليد ، از مكان يابي گرفته تا مديريت كيفيت ، تعميرنگهداري ، شيوه هاي توليد و....
7.Research Methodology & Technical Writing
شيوه تحقيق و نگارش گزارشات . درس خيلي باحال كه يك فصل كامل رياضيات و آمار داره و حداقل 20 نمره سوال رياضي در امتحان هست
اينا رو ما ترم دوم خونديم و امتحان هم داديم خيلي سنگين و سختگيرانه و سطح زبان نيز بالاتر و خيلي تخصصي تر
توي درس قانون كه اصلا يكسري اصطلاحات ميبينيد وحشتناك . مثل كتاب قانون خودمون كلمات بسيار ادبي و قانوني و سنگين
ولي خوبي كه MBA داره اينه كه براي پيشرفت زبان در سطح عالي كمك ميكنه ة با فرآيندهاي استخدام و سيستمهاي مالي جهاني آشنا ميشي ، بحث هاي كلا جهاني هر روز توي درسها هست و....
توي امتحان معمولا سوال 15 نمره اي و اجباري از يك نمونه واقعي مياد كه بايد جواب برين . مثلا در درس مديريت عمليات پروژه تاكسي شهري نيويورك كه قراره در سال 2012 شروع بشه و تا سال2017 كه سيستم الكتريكي خواهد شد با همكاري شركت نيسان و همچنين مزايا يا معايب و..... كه بايد ما بررسي ميكرديم . يا سوال امتحان داخلي ماركت 15 نمره اي در مورد تلاش فيس بوك براي ايجاد سرويس ويدئو بود كه ايا اين مفيد به فايده هست و آيا ميتونه يوتيوب رو شكست بده و ايده شما چي هست
در پست بعدي به ترم 3 و 4 هم اشاره ميكنم . مطلب سنگين شد خوندنش حال ميخواد كه كمتر ايراني داره .
شاد باشيد در هر جا كه هستين .
اشاره به مطالب با ذكر منبع مانعي ندارد . لطفا رعايت كنيد من وقت ميذارم مينويسم


لينكهاي زير براي دانلود چند كتاب مفيد زبان و دانلود فايل صوتي آموزش زبان هست
1. دانلود مجموعه لغات 504 معروف همراه با معني
2. آموزش گرامر
3.دانلود نمونه امتحان و آموزش صحبت كردن در امتحان ايلتس
4.دانلود فايل شنيداري از كتاب Listening